Psychische klachten in de overgang

Psychische klachten overgang: welke mentale klachten horen bij de overgang?

Veel vrouwen denken bij de overgang vooral aan opvliegers, slecht slapen en gewichtstoename. Maar voor veel vrouwen zijn juist de psychische klachten het meest ingrijpend. Denk aan stemmingswisselingen, angstgevoelens, prikkelbaarheid, huilbuien, onzekerheid of het gevoel jezelf niet meer te herkennen.

Psychische klachten tijdens de overgang komen vaker voor dan veel vrouwen denken. Dat betekent niet dat “het tussen je oren zit”. Hormonen spelen namelijk een belangrijke rol bij stemming, stressgevoeligheid, energie, slaap en emotionele balans.
Vooral tussen de 45 en 60 jaar kunnen vrouwen merken dat ze mentaal anders reageren dan vroeger. Sommige vrouwen voelen zich emotioneler, sneller overprikkeld of hebben moeite met concentreren. Anderen ervaren juist somberheid, innerlijke onrust of minder plezier in dingen die je vroeger leuk vond.

In dit blog lees je:

• welke psychische klachten vaak voorkomen in de overgang
• waarom hormonen invloed kunnen hebben op je mentale gezondheid
• wat je zelf kunt doen
• welke natuurlijke ondersteuning mogelijk kan helpen

 

Wat betekent psychische klachten in de overgang?

Psychische klachten in de overgang zijn mentale en emotionele veranderingen die samen kunnen hangen met hormonale schommelingen. Vooral veranderingen in oestrogeen en progesteron kunnen invloed hebben op neurotransmitters zoals serotonine en dopamine. Deze stoffen spelen een rol bij stemming, motivatie, ontspanning en slaap.



Daardoor kunnen vrouwen tijdens de overgang bijvoorbeeld merken dat ze:

• emotioneler reageren
• sneller huilen
• sneller boos of geïrriteerd zijn
• angstiger worden
• minder stress aankunnen
• slechter slapen
• minder energie hebben
• moeite hebben met concentreren

Veel vrouwen omschrijven het als:
“Het voelt alsof ik mezelf niet meer ben.”

Dat kan verwarrend zijn, zeker wanneer je jarenlang stabiel in je vel zat.

 

Welke psychische klachten horen bij de overgang?

De overgang kan bij iedere vrouw anders verlopen. Toch zijn er een aantal mentale klachten die vaak voorkomen.

Stemmingswisselingen
Het ene moment voel je je prima, het volgende moment kun je geïrriteerd, verdrietig of emotioneel zijn zonder duidelijke reden.
Vooral hormonale schommelingen kunnen invloed hebben op hoe stabiel je emoties aanvoelen.
Angstgevoelens en paniek
Sommige vrouwen ervaren tijdens de overgang ineens:

• meer piekeren
• innerlijke onrust
• spanning
• paniekgevoelens
• hartkloppingen
• sneller schrikken

Ook vrouwen die vroeger nooit angstklachten hadden, kunnen hier ineens mee te maken krijgen.



Somberheid of depressieve gevoelens
Veel vrouwen voelen zich tijdens de overgang:

• vlakker
• emotioneler
• minder enthousiast
• sneller overweldigd

Dat betekent niet automatisch een depressie, maar langdurige hormonale disbalans en slecht slapen kunnen wel invloed hebben op je mentale draagkracht.



Prikkelbaarheid en boosheid
Waar je vroeger rustig bleef, kun je nu sneller geïrriteerd raken. Vooral stress, vermoeidheid en slaaptekort kunnen dat versterken.

Sommige vrouwen merken dat ze:

• minder geduld hebben
• sneller uitvallen
• meer conflicten ervaren
• minder prikkels aankunnen

Huilbuien
Ook huilbuien komen veel voor tijdens de overgang. Soms zonder duidelijke aanleiding.
Dat kan erg frustrerend zijn, vooral wanneer je jezelf normaal juist sterk en stabiel vindt.


Concentratieproblemen en brain fog
Veel vrouwen ervaren:

• vergeetachtigheid
• moeite met focussen
• woorden niet kunnen vinden
• mentale mist
• sneller overprikkeld raken

Dit wordt vaak “brain fog” genoemd. 


Overprikkeling
Drukke ruimtes, harde geluiden of veel sociale prikkels kunnen ineens veel zwaarder voelen.
Sommige vrouwen trekken zich daardoor meer terug of voelen zich sneller leeg na sociale contacten.

 

Waardoor kunnen psychische klachten in de overgang ontstaan?

Schommelende hormonen
Tijdens de overgang veranderen de hormonen voortdurend. Vooral progesteron en oestrogeen schommelen sterk.
Progesteron wordt vaak geassocieerd met ontspanning en rust. Oestrogeen speelt onder andere een rol bij serotonine en dopamine.
Wanneer deze hormonen veranderen, kan dat invloed hebben op:

• stemming
• slaap
• stressgevoeligheid
• energie
• emotionele stabiliteit

Slecht slapen
Veel vrouwen slapen slechter in de overgang door:

• nachtelijk zweten
• onrust
• vaker wakker worden
• piekeren
• schommelende bloedsuiker

stress
Slecht slapen kan psychische klachten vervolgens versterken.


Chronische stress
Veel vrouwen van 45+ zitten midden in een drukke levensfase:

• werk
• mantelzorg
• kinderen
• relatieproblemen
• ouders die zorg nodig hebben
• lichamelijke veranderingen

Wanneer stress langdurig hoog blijft, kan het lichaam gevoeliger reageren op hormonale veranderingen.


Verandering van identiteit
De overgang is voor sommige vrouwen ook emotioneel een overgangsfase:

• kinderen worden zelfstandiger
• het lichaam verandert
• libido verandert
• relaties veranderen
• prioriteiten verschuiven

Dat kan gevoelens van onzekerheid of verlies geven.

 

Wat kun je zelf doen bij psychische klachten in de overgang?

Zorg voor voldoende slaap
Slaap heeft enorme invloed op mentale gezondheid en hormonale balans.

Wat mogelijk kan helpen:

• vaste slaaptijden
• minder of liever nog geen alcohol
• voldoende daglicht
• krachttraining en wandelen
• minder schermtijd laat op de avond
• stabiele bloedsuiker

Lees ook ons blog over slecht slapen in de overgang.


Blijf bewegen
Krachttraining en wandelen kunnen bijdragen aan:

• stressvermindering
• meer energie
• betere stemming
• betere slaap
• behoud van spiermassa

Veel vrouwen merken dat ze zich mentaal sterker voelen wanneer ze regelmatig bewegen.


Eet voldoende eiwitten
Schommelingen in bloedsuiker kunnen invloed hebben op stemming en energie.
Voldoende eiwitten en voedzame maaltijden kunnen helpen om stabieler te blijven gedurende de dag.


Verminder of stop alcohol
Veel vrouwen merken dat alcohol tijdens de overgang sterker binnenkomt:

• slechter slapen
• meer angstgevoelens
• meer opvliegers
• somberder gevoel de volgende dag

Neem stress serieus
Veel vrouwen blijven doorgaan terwijl hun lichaam eigenlijk aangeeft dat het teveel wordt.
Meer rustmomenten, wandelen, ademhalingsoefeningen of bewust minder prikkels kunnen helpen.


Welke ondersteuning kan mogelijk helpen?
Sommige vrouwen zoeken naast leefstijl ook natuurlijke ondersteuning tijdens de overgang.
Voor vrouwen in de overgang wordt bio-identieke progesteroncrème vaak gebruikt als natuurlijke ondersteuning bij hormonale schommelingen. Dat geeft meer rust en ontspanning. Meer balans. 


Wanneer je geen menstruatie meer hebt of daar tegenaan zit neem dan de balance plus. 


Blog: overgang en slecht slapen
Blog: progesteron en stress
Blog: waarom de overgang veel eerder begint dan je denkt
Blog: spierverlies bij vrouwen na je 50ste



 

Veelgestelde vragen over psychische klachten in de overgang

Kun je angstklachten krijgen van de overgang?
Ja, sommige vrouwen ervaren tijdens de overgang meer angst, onrust of paniekgevoelens. Hormonale schommelingen, stress en slecht slapen kunnen hierbij een rol spelen.

Kun je depressieve gevoelens krijgen in de overgang?
Dat kan. Vooral hormonale veranderingen, vermoeidheid en langdurige stress kunnen invloed hebben op stemming en mentale draagkracht.

Welke hormonen spelen een rol bij mentale klachten?
Vooral progesteron en oestrogeen spelen een belangrijke rol bij stemming, ontspanning en slaap.

Hoe lang duren psychische klachten in de overgang?
Dat verschilt sterk per vrouw. Sommige vrouwen hebben vooral tijdens de perimenopauze klachten, anderen ervaren langere tijd schommelingen. Wanneer je gaat smeren geef het dan 2-3 maanden de tijd. 

Kan slecht slapen psychische klachten erger maken?
Ja. Slechte slaap kan stressgevoeligheid, prikkelbaarheid, somberheid en angst versterken.



Conclusie
Psychische klachten tijdens de overgang zijn voor veel vrouwen herkenbaar. Stemmingswisselingen, angst, somberheid, huilbuien en overprikkeling kunnen samenhangen met hormonale veranderingen, stress en slaaptekort.
Het belangrijkste om te weten: je bent niet de enige en het zit niet “tussen je oren”.
Juist in deze fase kan het helpen om beter naar je lichaam te luisteren, stress serieuzer te nemen en bewust te kijken naar slaap, voeding, beweging en hormonale ondersteuning.
Wil je meer weten over natuurlijke ondersteuning tijdens de overgang? Op Optimaal Gezond vind je uitgebreide uitleg, blogs en producten die mogelijk kunnen ondersteunen bij hormonale balans, slaap en vitaliteit.

Auteur: Elsa